Ülkemizde yaşanan enflasyon ve artan döviz kurları sebebiyle geliştiriciler, oyunların satışında fiyatları yüksek tutuyor. Steam’de birkaç gün önce listelenen bir oyunun hem ülkemizde hem de global fiyatıyla sosyal medyanın gündemine oturdu.

Steam’de üzerindeki en pahalı oyun The Hidden and Unkown isimli hikaye bazlı bir oyun. Bu oyun geçtiğimiz günlerde, Steam’de ProX isimli bir geliştirici tarafından yayınlandı. The Hidden and Unkown adındaki oyunun konusu, geliştiricisinin geçmiş yaşamı ve felsefi düşüncelerini, oyuncunun seçimlerine göre gelişen bir hikayeden ibaret. Kısaca belirtmek gerekirse, ProX isimli geliştirici oyunu kurgularken kendi hayat hikayesinden ilham almış.

Türkiye’de 17 bin TL, yurt dışında ise 2 bin dolar fiyatıyla satışa sunulan The Hidden and Unkown isimli bu oyun, kafalarda karışıklık yarattı. Oyun, beklenenin aksine gelişmiş grafik ve mekaniklere sahip değildi. Yalnızca oyunun arka planında görsellere ve yazılara yer verilmiş. Şu ana kadarki oyunu satın alan ve gönderilen kodlar ile oyuna ücretsiz sahip olan oyuncuların hepsi, bu oyunun bu fiyatta mağazada yer almasını çok saçma buluyor. Oyunun içeriğinde, belirtilen fiyata değer bir içerik yer almadığını belirtiyorlar.

TheGamer’a konuşan ProX isimli geliştirici, oyunun konusunun kendi hayatı olması sebebiyle bu kadar pahalı olduğunu söyledi. Ayrıca kendisine göre geliştirdiği yapının, bir oyundan daha fazlası olduğunu ifade etti. Kendisinin gözünde bu oyun, içeriğinin kendisiyle ilgili olması sebebiyle fiyatı bu şekilde belirlemiş.

ProX, oyunseverleri maddi olarak zorlamak istemediğini, hikayenin 2 saat kadar sürdüğünü belirtti. Bu açıklamaya bakarsak oyunseverlerin bu oyunu, 17 bin TL’ye satın alıp 2 saat içinde tamamlamasının ardından iade talebinde bulunabileceği anlamına geliyor. Eğer Steam üzerinde yeni aldığınız bir oyunu 2 saatten fazla oynamadıysanız, bu oyun için bir iade talebinde bulunabiliyorsunuz.

The Hidden and Unkown sistem gereksinimleri:

Minimum:
İşletim Sistemi: Windows 7 or higher
İşlemci: 1.8 GHz Dul-Core CPU
Ekran Kartı: Dahili ekran kartı
Ram: 2 GB
Depolama: 505 MB kullanılabilir alan
DirectX: Sürüm 11

Sosyal Medyada Gündem Olan Konsol Fiyatına Oyun! yazısı ilk önce Hubogi üzerinde ortaya çıktı.

Musical.ly uygulaması 2014 yılında piyasaya sürüldü. Daha sonra TikTok uygulamasına sahip olan ByteDance adlı Pekin’de kurulu bir teknoloji şirketi tarafından 2017 yılının sonlarında ciddi bir miktar mukabili, 1 milyar dolara satın alındı. Daha sonra, 2018’de TikTok, Musical.ly’yi bünyesine katarak Musical.ly uygulamasındaki tüm hesapların TikTok’a taşıdı. Covid-19 TikTok için adeta bir tetikleyici oldu. 2020’deki karantina döneminde TikTok, kullanıcı sayısında ve yayınlanan içerikte ciddi bir bir artış yaşadı. Viral dans rutinlerinden kahve tariflerine, komik parodilerden sosyal yorumlara kadar çeşitli konularla ilgili TikTok’lar oluşturmak için kullanılan viral ‘seslere’ kadar birçok trend ortaya çıktı ve halen de trend içerikleri üretmeye devam ediyor.

TikTok, sanatçıların işlerini sunma biçimlerine ilişkin açık bir değişim yarattı. Çevrimiçi tıklamalar ve akımların bir müzik sanatçısının platformunun ve başarısının temeli haline gelmesi birçok kişinin plak şirketleri tarafından viral TikTok’lar yaratmaya zorlandığı iddiasına yol açmaktadır. Ünlüler bu konuda paylaşımlarda bulundular, ancak elbette hepsi olumlu dönüşler almadılar. TikTok’un kullanıcı ve trafik hacmindeki artan hakimiyetini dikkate alan rakipler yani Instagram, Facebook ve YouTube gibi uygulamalar, TikTok’a çok benzer özelliklere sahip formatları benimsediler. Hatta, Instagram’daki kullanıcılar, Instagram’ın TikTok’a çok benzer şekilde içerik görüntülediği gerekçesiyle bu formatı protesto eden bir metni hikayelerinde paylaşarak protestolarda bulundular.

Konuya telif hakları perspektifinden bakınca; uygulamada yığınla telif hakkı alınmış ya da telif hakkı alınabilir çalışmanın bulunduğu görülüyor. Viral olan dans rutinleri ve kendi şarkısına yapılmış TikTok dansını resmi müzik videosuna dahil eden şarkıcı Doja Cat söz konusu etkinin bir örneği olabilir. TikTok içeriklerinde dans rutinleriyle birlikte müzik de gelmektedir. Bunların birçoğu uygulama tarafından lisanslanmış olsa da çoğu videonun seslerinin diğer kullanıcılar tarafından kullanılabilmesi nedeniyle, bir şarkı orijinal sahiplerinin hakları olmadan kullanıldığında, diğer kullanıcılar ses hala yüklü olduğu sürece onu kullanabilir ve bu da uygulamanın viral etkisi nedeniyle adeta bir yangın gibi yayılabilmektedir.

Şu anda, çoğu müzisyen uygulamada bir ses olarak viral olma niyetiyle şarkı yapmaktadır. Kullanıcıların şarkıyı TikTok’larına bir ses olarak seçerek kullanmaya başlaması ve daha sonra danslar, kısa skeçler oluşturması veya videolarına fon müziği olarak kullanması vb faaliyetler söz konusudur. Viral hale gelen ve sanatçıya (ilk yayınlanmasından onlarca yıl sonra bile) büyük başarı getiren bir şarkı örneği Kate Bush’un ‘Running Up That Hill’ şarkısı olabilir. 1985’de yayınlanan şarkı, Netflix dizisi Stranger Things’in son sezonunda kullanıldı ve 2022’de TikTok’ta şarkının ses olarak kullanıldığı en az 2,4 milyon video ile şarkı İngiltere listelerinde 1 numaraya ulaşmış ve ABD listelerinde ilk 5’e girmiştir. Şarkısının telif hakkına sahip olan Kate Bush, Stranger Things’in lisansından 2,3 milyon dolar kazanmayı başarırken, şarkının TikTok’ta kullanılması ve lisanslanmasıyla da şarkı platformlar arasında 137 milyon dinleme elde etmiştir.

TikTok’taki diğer içerikler ise başkalarına ait, daha evvel yayınlanmış içeriklerin, daha çok videoların en popüler kısımlarının kesilerek yeniden yayınlandığı uygulamalar olup bunlardan oluşan çok sayıda hesap bulunmaktadır. Bu tür yayınların, asıl yayınların sahiplerinden izin alınmadan yapıldığı hallerde açık bir telif hakkı ihlali yaratacağı tereddütsüzdür. Peki ama bundan kaynaklanan yasal ve mali sorumluluk tek başına yayını yapan kişiye mi aittir yoksa platform olarak TikTok bu içeriğin yol açtığı ihlalde taraf mıdır?

Telif hakkı bir kişi veya kişilerin fikrî emekleri ile meydana getirdiği bilgi, düşünce ve sanat eserinin hukuken kullanılması ve kopyalanmasına ilişkin korunması olarak tanımlanabilir. Telif hakkıyla korunan içeriğin kullanımındaki bu artış, materyalin gerçekte kime ait olduğu sorusunu akla getirmektedir. TikTok popülerliğinin büyük bir kısmını kullanıcılarının yaratıcılığına, filtreleri, sesleri, stitch’leri ve uygulamanın diğer özelliklerini kullanma biçimlerine borçludur. Uygulamanın ses özelliğinin telif hakları konusunda kafa karıştırıcı olması dikkat çeken tek yönü değildir. Kullanıcılar her gün birkaç bölümden oluşan dizi bölümlerinin tamamını veya filmlerden kapsamlı klipler yayınlayarak telif hakkı ihlalinde bulunuyor ve bu da ilginç bir şekilde diğer yayın platformlarında popüler olmalarına neden olmaktadır. Bununla birlikte, sesler aracılığıyla yayınlanan müzikle ilgili olarak, orijinal telif hakkı sahibi telif haklarına sahip olmaya devam etmektedir. TikTok, genellikle, orijinal telif hakkı sahipleriyle lisans anlaşmaları veya IP anlaşmaları yapmaktadır. Dolayısıyla, bu anlaşma sayesinde, müziği kullanarak herhangi bir telif hakkını ihlal etmeden videolara ve kullanıcılara ses seçenekleri olarak göstermelerine izin verilmektedir.

Hatırlatalım ki Musical.ly’nin halihazırda çok sayıda plak şirketinden müzik lisansı vardı. Yani bu plak şirketleri tarafından üretilen müziklerin uygulamada yayınlanmasına izin veriliyordu ve içerik oluşturucular şarkıları videolarında herhangi bir hak ihlali yapmadan kullanıyordu. Bu anlaşmalar TikTok’a da uzandı ve bu müzik kullanımının popüler hale gelmesiyle birlikte, sanatçılar ve plak şirketleri viralite umuduyla müziklerini TikTok’a lisanslamaya başlamıştır.

Nihayetinde yayınlanan içerik ya içeriği paylaşanların orijinal çalışmasıdır ya da kullanımı için lisanslanmıştır. TikTok, başka bir kişinin telif hakkını ihlal eden kullanıcıların hesaplarının askıya alınması veya feshedilmesiyle içeriklerinin kaldırılabileceğini düzenleyen bir Fikri Mülkiyet Politikasına sahiptir. Ayrıca, içerik oluşturucular telif hakları dahilinde kendi içeriklerine sahipken, video veya sesin telif hakkı sahiplerinin mülkü olduğu anlamına gelir fakat TikTok bu içeriği yeniden dağıtma hakkını saklı tutar. Görüldüğü üzere de ilk olarak TikTok’da paylaşılan içerikler hızlıca diğer platformlar üzerinden de yayılmaktadır.

Dikkat edelim ki TikTok’un Son Kullanıcı Lisans Anlaşması (EULA), TikTok’un platformdaki içeriği dağıtmasına ve paylaşmasına izin vermektedir. EULA telif hakkı ihlallerini, tersine mühendislik işlemlerini yasaklamaktadır ve kullanıcılar tarafından yapılan eylemlerin sorumluluğu ile ilgili olarak platform kullanıcılarından gelen sorumlulukla ilgilenmektedir. TikTok, kullanıcıların web sitesindeki lisanslı materyali nasıl kullandığını kontrol edememektedir. Konumları gereği bunun onlardan beklenmesi makul değildir. Bu noktada, EULA, TikTok uygulamasının Amazon Appstore veya Google Play aracılığıyla indirildiğinde kullandığı bir tür koruyucu örtüdür.

Birçok işletme, özellikle markalarını popülerleştirmek için TikTok’ta içerik yayınlamakta ve Influencer Anlaşmaları daha yaygın hale gelmektedir. Bu anlaşmalar genellikle bir telif hakkı ihlali meydana gelirse tarafların sorumluluğunu, influencer’ın ödemelerini, alacağı miktar ve yöntemlerini, işin kapsamını vb. hususları düzenlemektedir.

Uygulamadaki doğrulanmış işletmelerin videoları için müzik veya ses seçebilecekleri bir Ticari Müzik Kitaplığı mevcuttur; yani doğrulanmış bir işletme hesabının diğer kullanıcılar gibi diğer lisanslı şarkıları kullanamayacağı anlamına gelir. Daha önce, müziklerini veya genel olarak sanat eserlerinin kullanımını uygulamaya lisanslayan sanatçıların, TikTok üzerinden reklam yapan markaların hangilerinin çalışmalarında kullanabileceği konusunda hiçbir kontrolü yoktu, şimdi bu aynı fikirde olmadıkları veya imajlarının ilişkilendirilmesini istemedikleri markaların artık müziklerini kullanamayacağı anlamına gelmektedir. Bu aynı zamanda doğrulanmamış işletme hesapları için de geçerlidir. TikTok For Business’a göre ‘Ticari Müzik Kitaplığı, resmi marka hesapları, promosyon ortakları, STK’lar ve devlet kuruluşları dahil olmak üzere TikTok’u pazarlama, reklam, sponsorluk, onay veya tanıtım için kullanan herhangi bir hesap içindir.’ Bu nedenle, bir hesap açıkça pazarlama, reklam, sponsorluk vb yapıyorsa, uygulamadaki genel müziği kullanmalarına izin verilmediğini söylemek mümkündür. Ancak TikTok, işletmelerin orijinal olarak üretilen müziği ses olarak kullanmakta özgür olduklarını fakat kendi telif hakkı veya lisans anlaşmalarından sorumlu olduklarını belirttiği için kullanıcılarının lisanslı müziği kendi başlarına kullanmalarını engellemiyor gibi görünmektedir. Bir içerik oluşturucunun orijinal sesi veya telif hakkıyla korunan müziği ses olarak seçildiğinde, TikTok sesin herhangi bir ihlal olmaksızın elde edildiğini garanti eden Müzik Kullanım Onayını kabul edip etmediğini sormaktadır. Ayrıca, herhangi bir videonun sesi diğer TikTok’larda kullanılabildiğinden, işletmeler telif hakkıyla korunan herhangi bir müzik veya ses içermiyorsa diğer kullanıcıların seslerini kullanmaya devam edebilmektedir.

Unutulmaması gereken önemli bir nokta, uygulamadaki tüm kullanıcıların telif hakkı yasalarının farkında olmaması ve kapsamlı müzik kitaplığının onlara tüm müziklerin yüklenmesine izin verildiği yönünde bir algı oluşturabileceğidir. Bu onları bir telif hakkı davasında zararlara maruz bırakabilecektir. TikTok meydana gelebilecek herhangi bir fikri mülkiyet sorumluluğu baskınını azaltmak için Sony, Universal ve Warner ile kısa süreli lisans anlaşmaları imzalamıştır.

İhlalden kaynaklanan bir anlaşmazlık durumunda TikTok, adil kullanım altına sığınmaya çalışabilir. Adil kullanım doktrinine göre, belirli koşullar altında telif hakkıyla korunan eserlerin izinsiz kullanımına izin verilmektedir. İlk olarak, söz konusu kullanımın amacı ve niteliği ticari olmamalıdır, ancak TikTok For Business ve uygulama tarafından verilen Influencer Anlaşmaları ile bu koşulu karşılaması zor görünmektedir. Telif hakkıyla korunan çalışmanın niteliği, alınan çalışma bölümünün miktarı ve önemi ve potansiyel pazar üzerindeki etkisi de adil kullanım savunması için faktörlerdir. Genellikle, kullanılan müzik, nakarat gibi şarkının ana bölümüdür ve bu durum duruma göre değerlendirilmelidir. Ayrıca, müzik endüstrisi üzerindeki parasal etkileri de henüz netleşmiş değil. Evet, uygulamada viral olan müzik çok fazla ilgi görüyor ve belki de daha çok dinleniyor ama bu geliri nasıl artırıyor? Bu adil kullanım faktörünü, eser sahibinin kazancı üzerindeki etkisi belirleyecektir.

Nihayet unutmayalım ki TikTok’un çevresinde çok sayıda telif hakkı ve fikri mülkiyet endişesi bulunuyor. Öte yandan şu ana kadar herhangi bir mahkeme tarafından telif hakkı sahiplerinin uygulamadaki kullanımla ilgili fikri mülkiyetlerinin kapsamına ilişkin henüz bir karar verilmemiştir.

TikTok İçerikleri Ve Telif Hakları yazısı ilk önce Hubogi üzerinde ortaya çıktı.

Alınan yatırım ile ilgili açıklamalarda bulunan Playz kurucu ortaklarından Engin Sever, yeni versiyona geçtikten sonra yurt dışındaki kullanıcıların ilgisi ve bağlılığını da göz önüne alarak sürekli denemeler yaptıklarını dile getirdi.

Android uygulamasının ardından, iOS uygulamasını da kullanıcılara sunan Playz uygulamasında son 4 ay içinde 250 bini aşkın post paylaşıldı. Bu postlara 1 milyonun üzerinde beğeni ve 400 binin üzerinde de yorum yapıldı. Bugüne kadar kullanıcılar tarafından paylaşılan 80 binin üzerinde video ise toplamda 34 milyon kez izlendi.

Playz’in yurt dışı pazarında ilgi görmesi ve hızla büyümesi ile 54 farklı ülkeden 80 binden fazla kullanıcıya ulaştıklarını da paylaşan Engin Sever, alınan yatırımı yurt dışından daha fazla kullanıcıya ulaşma ve gelir modellerini devreye almak için kullanacaklarını da belirtti.

Son olarak uygulamayı tamamen oyuncuların isteklerini doğrultusunda geliştirdiklerini ve bu vizyona uygun olacak şekilde İninal ile birlikte Playz Pro Gamer Kart’ı devreye alacaklarını da duyuran Sever, oyuncu odaklı fayda sağlama stratejileri ile oyuncular için vazgeçilmez bir platform olmak istediklerini de paylaştı.

Playz Üçüncü Yatırım Turunu Kapattı yazısı ilk önce Hubogi üzerinde ortaya çıktı.

EA “her zaman olduğu gibi” pazarlamada aynı bütçeyi harcamak istiyor ancak bunu tatillerde biriktirmek yerine yıl boyunca yaymayı planlıyor. Şirketin son 12 ay boyunca dijital satışlarında önemli kazançlar görmesi, şirketin yeni stratejisinin eskiye oranla zarar vermediğini de ortaya çıkarmış durumda.

“Biz geniş bir hizmet dünyasında yaşıyoruz ve çok büyük mobil işlerimiz var, sadece ürünlerin çıkışlarında bir pazarlama yapmıyoruz, günü gününe farklı planlarımız mevcut,” EA mali sorumlusu Blake Jorgensen pazarlama faaliyetleri hakkında konuşuyor ve devam ediyor, “Dolayısıyla göreceğiniz şey pazarlamamızın yıl boyunca pürüzsüz ve sakin bir şekilde devam etmesi ama yine de 2. ve 3. çeyrekte bizim en büyük oyunlarımız ortaya çıkıyor. Aylar önce FIFA’ya [pazarlama] harcadık. Aylar önce Madden [pazarlama] ile uğraşmaya başladık. Star Wars [pazarlama] ‘ya harcıyoruz ve bu Kasım ayına kadar ortaya çıkmıyor. Yıl içerisinde hiç pazarlama yapmıyor gibi görünebiliriz ama aslında yapıyoruz ve bunlar büyük oyunların çıktığında piyasada bir anda parlamasına neden oluyor. ”

Electronic Arts Influencer Pazarlamanın Gücüne Güveniyor! Jorgensen, bu pazarlama planlarının büyük bir kısmının oyunun satışa başlamadan birkaç hafta içinde yapılan eski modele göre çok farklı olduğunu açıkladı. Bir film reklamı yapmak gibi ama filmler sinemalara gelir ve bir süre sonra ortadan kaybolurlar. Yayıncılar, aynı zamanda hizmetler olan uzun soluklu oyunlara odaklanarak pazarlamayı daha çok yıl boyunca sürdürmek istiyor. Yeni stratejiyi kolaylaştırmak için EA, influencerları sosyal medyada ve video sitelerinde mesajını iletmek için kilit bir mekanizma olarak görüyor.

Jorgensen, “Yatırım getirisi odaklı, çok daha fazla pazarlama yapısına geçiyoruz” dedi. “Çalışan bir şey gördüğümüzde yakıt almaya devam ediyoruz. Pazarlamamızı giderek daha çok geleneksel medyadan influencer marketinge doğru yönlendireceğiz. Ve bundan dolayı, pazarlama harcamalarında farklı kalıplar göreceksiniz. “

Electronic Arts Influencer Pazarlamanın Gücüne Güveniyor yazısı ilk önce Hubogi üzerinde ortaya çıktı.